Er hundaæði á Íslandi?
Stutta svarið er nei: Hundaæði hefur aldrei greinst á Íslandi. Landið er eitt af fáum í heiminum sem er algjörlega laust við þennan alvarlega sjúkdóm og strangar reglur um innflutning dýra eru til þess gerðar að halda því þannig.
Hvað er hundaæði?
Hundaæði (e. rabies) er bráð veirusýking sem leggst á miðtaugakerfið og getur borist í öll spendýr, þar á meðal menn. Smit berst nær alltaf með biti sýkts dýrs. Þegar einkenni eru komin fram er sjúkdómurinn nær undantekningarlaust banvænn og því veldur hann yfir fimmtíu þúsund dauðsföllum árlega í heiminum, aðallega í Asíu og Afríku.
Af hverju er Ísland laust við hundaæði?
Ísland er eyja langt frá öðrum löndum, svo sjúkdómurinn hefur aldrei borist hingað með villtum dýrum eins og gerist á meginlöndum þar sem refir, leðurblökur og flækingsdýr bera veiruna á milli. Veiran finnst hvorki í íslenskum villtum dýrum né í næstu nágrannalöndum, og líkurnar á að smitast af villtu dýri hér á landi eru hverfandi.
Þessi einangrun er dýrmæt en viðkvæm — ein sýkt skepna sem slyppi inn í landið gæti komið sjúkdómnum af stað. Þess vegna eru innflutningsreglurnar jafn strangar og raun ber vitni.
Hvernig verja reglurnar landið?
Matvælastofnun (MAST) heldur utan um innflutning hunda og katta samkvæmt reglugerð nr. 200/2020. Helstu varnirnar eru:
- Bólusetning gegn hundaæði — allir hundar og kettir sem flytja á til landsins verða að vera bólusettir.
- Mótefnamæling — blóðsýni staðfestir að bólusetningin hafi virkað, tekið að minnsta kosti þrjátíu dögum eftir bólusetningu.
- Viðurkennd útflutningslönd — dýrið verður að koma frá landi sem MAST hefur samþykkt, flokkað eftir stöðu hundaæðis.
- Einangrun við komuna — dýr fara í sóttkví eftir að þau koma til landsins áður en þau fá að fara heim.
Saman mynda þessar kröfur margfalda vörn: bóluefnið, staðfestingin á að það virki, öruggur uppruni og loks einangrunin sem grípur allt sem slyppi í gegn.
Þarf ég að hafa áhyggjur á Íslandi?
Nei. Þú getur ekki smitast af hundaæði af íslenskum hundi, ketti eða villtu dýri, því veiran er einfaldlega ekki til staðar í landinu. Áhættan verður aðeins raunveruleg ef þú ferðast til landa þar sem hundaæði finnst.
Á ferðalagi erlendis
Ef þú ferðast með börn eða dvelur í landi þar sem hundaæði er algengt er skynsamlegt að forðast snertingu við flækingsdýr og leðurblökur. Verðir þú fyrir biti skaltu þvo sárið vandlega með sápu og vatni og leita tafarlaust til læknis — fyrirbyggjandi meðferð strax eftir bit kemur nær alltaf í veg fyrir sjúkdóminn. Reglurnar geta breyst svo kannaðu alltaf nýjustu upplýsingar hjá MAST áður en þú flytur dýr til landsins.
Heimildir
MAST – Innflutningur hunda · Reglugerð nr. 200/2020 · Vísindavefurinn – Hundaæði á Íslandi.