Dýraríkið
Bætt í körfu
Hvað mega hundar ekki borða?

Hvað mega hundar ekki borða?

Höfundur: Starfsfólk Dýraríkisins — gæludýraverslun síðan 1979 · Fróðleikur

Sum algeng matvæli sem eru skaðlaus okkur geta verið hættuleg — jafnvel lífshættuleg — fyrir hunda. Hér finnurðu fljótlegt yfirlit yfir hvað er óhætt og hvað ekki, ítarlega umfjöllun um hættulegustu matvælin og hvað á að gera ef illa fer.

Fljótlegt yfirlit: hvað mega hundar borða — og hvað ekki?

Taflan svarar algengustu spurningunum í fljótu bragði: ✅ þýðir óhætt í hófi, ⚠️ í lagi með fyrirvörum og ⛔ hættulegt. Neðar í greininni er fjallað ítarlega um hættulegustu matvælin.

MatvæliMá hundurinn?Athugasemd
Ananas✅ ÓhættFerskur og í hófi.
Appelsínur⚠️ Í hófiAldinkjötið í litlu magni; hýðið og sítrusolíurnar fara illa í maga.
Avókadó⚠️ Í hófiVæg hætta fyrir hunda — steinninn er aðalhættan (köfnun eða stífla).
Áfengi⛔ HættulegtGetur valdið uppköstum, öndunarerfiðleikum og dauða.
Banani✅ ÓhættVinsælt nammi í hófi — sykurríkur.
Beikon og skinka⚠️ Í hófiMjög salt og feitt — eykur hættu á brisbólgu; best að sleppa.
Bláber✅ ÓhættFrábært nammi, full af andoxunarefnum.
Brauð⚠️ Í hófiLítill biti af venjulegu brauði er í lagi — aldrei hrátt deig eða rúsínubrauð.
Brokkolí⚠️ Í hófiÍ litlu magni; mikið getur valdið magaóþægindum.
Egg, hrá⚠️ Í hófiSalmonelluhætta — eldið eggin frekar.
Egg, soðin✅ ÓhættFrábær próteingjafi — soðin eða steikt án fitu.
Epli✅ ÓhættÁn kjarna og fræja — fræin innihalda blásýrusambönd.
Fiskur, soðinn✅ ÓhættBeinhreinsaður og ókryddaður, t.d. þorskur eða lax.
Fituafskurður og feitur matur⛔ HættulegtGetur komið af stað brisbólgu.
Grasker✅ ÓhættSoðið eða maukað — gott fyrir meltinguna.
Gulrætur✅ ÓhættHráar eða soðnar — hollt nagnammi.
Gúrka✅ ÓhættKaloríusnauð og frískandi.
Haframjöl✅ ÓhættSoðið og ósykrað.
Harðfiskur✅ ÓhættKlassískt íslenskt hundanammi — í hófi og sem saltminnstur.
Hindber⚠️ Í hófiAðeins í litlu magni — innihalda snefil af náttúrulegu xylitoli.
Hnetur, aðrar⚠️ Í hófiFeitar og erfiðar í meltingu; myglaðar valhnetur eru eitraðar.
Hnetur, makadamíu⛔ HættulegtBeinlínis eitraðar hundum.
Hnetusmjör⚠️ Í hófiAðeins xylitol-laust hnetusmjör, í hófi.
Hrátt gerdeig⛔ HættulegtÞenst út í maganum og myndar alkóhól.
Hrátt kjöt⚠️ Í hófiBakteríuhætta (salmonella, E. coli) — eldað kjöt er öruggara.
Hrísgrjón✅ ÓhættSoðin — mild fæða sem oft er notuð við magakveisu.
Hunang⚠️ Í hófiÖrlítið fyrir fullorðna hunda; ekki fyrir hvolpa.
Ís⚠️ Í hófiBetra að sleppa — mjólkursykur og sykur; sætuefni geta verið hættuleg.
Jarðarber✅ ÓhættÓhætt og vinsælt — í hófi.
Jógúrt⚠️ Í hófiHrein og ósykruð í litlu magni — aldrei jógúrt með sætuefnum.
Kaffi og koffín⛔ HættulegtÖrvar hjarta og taugakerfi — getur valdið krömpum.
Kartöflur⚠️ Í hófiAðeins vel soðnar — hráar og grænar kartöflur innihalda sólanín.
Kjúklingur✅ ÓhættSoðinn, beinlaus og ókryddaður.
Kjöt, magurt og soðið✅ ÓhættÓkryddað og beinlaust — góður próteingjafi.
Laukur, hvítlaukur og graslaukur⛔ HættulegtSkemma rauð blóðkorn — líka soðnir, þurrkaðir og í dufti.
Maískólfur⛔ HættulegtStíflar þarma; maískornin sjálf eru í lagi.
Mjólk⚠️ Í hófiFlestir fullorðnir hundar melta mjólkursykur illa.
Múskat⛔ HættulegtInniheldur myristicín sem er eitrað hundum.
Mygla og skemmdur matur⛔ HættulegtSveppaeitur — haltu hundinum frá rusli og safnhaugum.
Ostur⚠️ Í hófiLitlir bitar sem nammi — feitur og inniheldur mjólkursykur.
Pasta⚠️ Í hófiSoðið og ókryddað í hófi — næringarsnautt.
Pera✅ ÓhættÁn kjarna og fræja.
Popp⚠️ Í hófiLoftpoppað, ósaltað og smjörlaust, í hófi.
Pylsur⚠️ Í hófiSaltar og kryddaðar — lítið og sjaldan.
Rabarbari⛔ HættulegtSérstaklega blöðin — innihalda oxalöt.
Salt og saltríkt snakk⛔ HættulegtSalteitrun — flögur, saltstangir og hálkusalt.
Skyr⚠️ Í hófiHreint og ósykrað í litlu magni — margir hundar þola mjólkursykur illa.
Soðin bein⛔ HættulegtKlofna og geta stungið gat á meltingarveginn.
Spínat⚠️ Í hófiÍ litlu magni — oxalatríkt.
Steinar úr steinávöxtum⛔ HættulegtKirsuber og plómur — blásýrusambönd í steinunum; aldinkjötið er í lagi.
Súkkulaði⛔ HættulegtTeóbrómín — dökkt súkkulaði er hættulegast.
Sælgæti⛔ HættulegtSykur — og sykurlaust sælgæti getur innihaldið xylitol.
Sætar kartöflur✅ ÓhættSoðnar og ókryddaðar.
Tómatar⚠️ Í hófiÞroskað aldin í litlu magni; grænir hlutar plöntunnar eru eitraðir.
Túnfiskur⚠️ Í hófiSjaldan og lítið (kvikasilfur) — í vatni, ekki olíu.
Vatnsmelóna✅ ÓhættÁn steina og hýðis — frískandi á sumrin.
Vínber og rúsínur⛔ HættulegtGeta valdið bráðri nýrnabilun — ekkert öruggt magn þekkt.
Xylitol (sætuefni)⛔ HættulegtLífshættulegt — í sykurlausu tyggjói, sælgæti og sumu hnetusmjöri.

Alltaf í hófi og aldrei sem uppistaða í fæðinu — gott hundafóður á að vera grunnurinn. Nammi og matarafgangar ættu ekki að fara yfir um það bil tíund af daglegum hitaeiningum. Ef þú ert í vafa skaltu spyrja dýralækni.

Súkkulaði

Súkkulaði inniheldur teóbrómín og koffín sem eru eitruð hundum. Dökkt súkkulaði og suðusúkkulaði eru hættulegust því þau innihalda mest teóbrómín.

Vínber og rúsínur

Vínber og rúsínur geta valdið bráðri nýrnabilun í hundum, jafnvel í litlu magni, og ekkert öruggt magn er þekkt.

Laukur, hvítlaukur og graslaukur

Laukur, hvítlaukur og graslaukur — hvort sem er hrátt, soðið, þurrkað eða í dufti — skemma rauð blóðkorn og geta valdið blóðleysi.

Xylitol

Xylitol er gervisætuefni sem getur valdið hættulegu blóðsykursfalli og lifrarbilun í hundum. Það leynist í sífellt fleiri vörum — sykurlausu tyggjói, hnetusmjöri, myntu og bakkelsi — einmitt því sem fólk notar stundum til að fela lyf eða gefa sem nammi.

Áfengi

Áfengi getur valdið uppköstum, niðurgangi, öndunarerfiðleikum, skjálfta og í alvarlegum tilfellum dauða.

Koffín

Koffín í kaffi, tei og orkudrykkjum örvar hjartað og taugakerfið og getur valdið óróleika, hröðum hjartslætti, skjálfta og krömpum.

Makadamíuhnetur og aðrar hnetur

Makadamíuhnetur geta valdið slappleika, skjálfta, uppköstum og hækkuðum líkamshita. Feitar hnetur geta auk þess valdið magaóþægindum eða brisbólgu.

Avókadó

Avókadó inniheldur persín, en það er fyrst og fremst hættulegt fuglum og grasbítum og hættan fyrir hunda er væg. Helsta hættan er stóri steinninn sem getur valdið köfnun eða stíflu.

Soðin bein

Soðin bein geta klofnað og valdið tannbrotum, köfnun, sárum í munni eða hálsi og jafnvel stíflu eða götun í meltingarvegi. Gefðu hundinum aldrei soðin bein.

Maískólfar

Maískornin sjálf eru skaðlaus, en maískólfurinn meltist ekki og er algeng orsök þarmastíflu sem getur þurft aðgerð.

Salt og mjög salt snakk

Mikið salt getur valdið salteitrun með uppköstum, skjálfta og krömpum. Varastu saltríkt snakk, heimatilbúið saltdeig og hálkusalt.

Myglaður og skemmdur matur

Myglaður eða skemmdur matur getur innihaldið sveppaeitur sem veldur uppköstum, vöðvaskjálfta og krömpum, stundum innan skamms tíma. Haltu hundinum frá rusli og safnhaugum.

Feitur matur

Mjög feitur matur, eins og fituafskurður, sósur og beikon, getur komið af stað brisbólgu sem er sársaukafull og stundum alvarleg.

Hrátt gerdeig

Hrátt gerdeig heldur áfram að lyfta sér í maganum, gefur frá sér gas og myndar alkóhól — hvort tveggja getur verið hættulegt.

Steinar úr steinávöxtum

Steinar, stilkar og blöð steinávaxta eins og kirsuberja innihalda blásýrusambönd. Aldinkjötið sjálft er ekki eitrið, en steinninn getur einnig valdið köfnun eða stíflu.

Grænir tómatar

Þroskað, rautt tómataldin er almennt skaðlaust í litlu magni. Það eru grænu hlutar plöntunnar — óþroskaðir tómatar, blöð og stilkar — sem geta verið eitraðir vegna sólaníns.

Rabarbari

Rabarbari, sérstaklega blöðin, inniheldur oxalöt sem geta verið skaðleg.

Spínat

Spínat er ekki eitrað hundum, en það er mjög oxalatríkt og getur í miklu eða tíðu magni haft áhrif á hunda sem eru með nýrnavandamál.

Mjólk og mjólkurvörur

Flestir fullorðnir hundar melta laktósa illa, svo mjólk og mjólkurvörur valda oft niðurgangi og magaóþægindum.

Þessi listi er ekki tæmandi og áhrifin geta verið mismikil eftir stærð hundsins, magni og tegund fæðunnar.

Hvað á að gera ef hundurinn étur eitthvað hættulegt?

Ef þú heldur að hundurinn hafi étið eitthvað hættulegt skaltu bregðast strax við:

  • Hafðu tafarlaust samband við dýralækni — tíminn skiptir máli.
  • Reyndu ekki að láta hundinn kasta upp nema dýralæknir ráðleggi það, því sum efni valda meiri skaða á leiðinni upp.
  • Hafðu tilbúið hvað hann át, hversu mikið og hvenær, og taktu umbúðirnar eða sýni með.
  • Hafðu upplýsingar um tegund, aldur og þyngd hundsins við höndina.

Heimildir

ASPCA – People Foods to Avoid Feeding Your Pets · VCA Animal Hospitals · Merck Veterinary Manual · Pet Poison Helpline · AVMA – Household Hazards · American Kennel Club.

Fleiri leiðbeiningar